O mellor libro do ano 2000 na bisbarra, segundo o Instituto de Estudios Bergantiñáns, é, en realidade, unha obra incompleta. «Camiños polo concello de Malpica», de Héctor Pose e Xosé Manuel Varela, é só unha parte dun proxecto complexo, un plan estratéxico que aunaba cultura, patrimonio e turismo e que tiña como finalidade o desenvolvemento económico do municipio.A publicación feita polo Concello é case o único real e tanxible hoxendía desa idea. Non é suficiente, pero si moito, sobre todo paara curiosos e camiñantes.

No ano 1998 xestouse no Concello de Malpica unha especie de plan estratéxico para o desenvolvemento do municipio que dou lugar a Camiños polo concello de Malpica de Bergantiños. O Instituto de Estudios Bergantiñáns entregou onte ós seus autores o premio de mellor libro do ano 2000, pero a publicación era só unha parte do proxecto. Por eso, Héctor Pose e Xosé Manuel Varela non están de todo satisfeitos, aínda que se consideran moi honrados.

A ducia de rutas que aparecen no volume tiñan que completarse cunha sinalización real pero sinxela para evitar que o visitante se perda. De tódolos xeitos, a guía, que é moito máis que iso, é suficiente para percorrer sen problemas, sempre queda o recurso de preguntar, a historia, imaxinaria ou real, de Malpica.

Os itinerarios elaboráronse a pé de camiño, coa axuda dos que coñecían cada zona de que, segun Héctor Pose, descubriron historias case que esquecidas que agora permanecerán por vontade da letra impresa. Ata a publicación dolibro no verán do 2000, Héctor e Xosé Manuel traballaron xuntos, tiveron dúas fillas (unha cada un) e conseguiron que moita xente de Malpica descubrira a súa terra e o seu mar.

Saíron cinco mil exemplares coa intención de ser distribuídos polas librerías para guía, material e espiritual, de naturais e forasteiros. Según Héctor Pose, o 90% da edición falta por distribuír e descansa en caixas no Concello. Unha viaxe interior ó aire libre Camiños polo concello de Malpica está dividido en doce rutas que son en realidade unha viaxe interior polo espíritu de Malpica.

Según Xosé Manuel Varela, os camiños están espallados por tódalas parroquias. Cada un dos itinerarios foi seguido polos autores, que anotaron o tempo que empregaron en facelo a pé, os quilómetros que ten e o medio de transporte utilizado, que na maior parte dos casos é o coñecido coche de San Fernando.

Os percorridos son sinxelos e rara vez superan os cinco quilómetros, polo que é doado camiñalos con calma. Para aos máis sedentarios tamén os hai para facer en coche ou en bicibleta.

Tódalas rutas inclúen ademais do plano e demais datos técnicos, información sobre os lugares ou momumentos recomendados para visitar, ademais de historias ou lendas relacionadas con eles, polo que a guía é tamen unha boa lectura de butaca.

Hai boas fotografías, antigas e actuais, de autores locais, para aumentar o sentido comunitario dolibro. Ademais ten completa guía de festas, aloxamentos e restaurantes.