NOVAS

Unha Xanela ao bío de Paco de Tano

[Cerqueda, febreiro de 2003]

No pasado mes de xaneiro, acudimos á presentación do libro Xanela ao bío de Francisco Quiroga (Paco de Tano). Isto non só foi significativo para nós senón tamén emotivo, xa que tódolos malpicáns acabamos de conseguir unha enorme débeda co autor, porque con este volume acaba de poñer a poesía nacida desde Malpica de Bergantiños nos estantes da Historia da Literatura Galega. Así que, amigo e veciño Paco, convertícheste no poeta fundacional da poesía malpicá e isto será para todos nós impagable.
Ti, que naciches en terras ourensás. Ti que non naciches 'pesco' (fillo do mar, malpicán de pura cepa), tes tanto de malpicán ou máis coma calquera malpicán. Podías pregoar este pedigree tabernas adiante, xa que es adegueiro, e ser mentira, pero acabácheste de delatar con Xanela ao bío
Con este libro de poemas, conseguiches dous triunfos importantes. Primeiro, enraizar a túa poesía na mellor tradición poética mariñeira; xa sabes, iso de Manuel Antonio. Segundo, desde unha linguaxe próxima a lectores e lectoras, soubeches elevar 'localismos' lingüísticos malpicáns á calidade de lingua literaria; e isto xa desde o propio título: Xanela ao bío (a palabra 'bío', cantil, precipicio de ribeira, 'esparañal', da túa man, aparece por vez segunda na literatura galega; quen a empregara antes fora Xelucho Abella).
Se dicir Xanela ao bío é dicir unha porta aberta á lingua literaria desde Malpica de Bergantiños, tamén é dicir un libro que enfeitiza con imaxes dese mundo mariñeiro entretecido con redes, amor e morte. Dicir Paco de Tano, polo tanto, é dicir un poeta que, a través das conversas tralo mostrador cos mariñeiros que traían nos calcañares o temporal da cada noite, soubo pescar un 'tope' de poemas e forxarse un mundo creativo ricaz e interesante, sorprendente e emotivo.
Pero Xanela ao bío non é tan só un libro de poemas: é unha suma de artes para a emoción dos lectores: a poética de Paco de Tano, a pictórica de Xusto Moreda e Paco Souto, o deseño gráfico de Abraham Vila e a fotográfica de Peter Schneider. Por iso, se a viaxe poética ofrecida por Paco de Tano se fai imprescindible, a conxunción coas outras tres artes converten o libro nun dos máis interesantes dentro do panorama editorial galego dos últimos anos.
Na Costa da Morte, desde Malpica de Bergantiños, Xanela ao bío, unha viaxe polos sentidos da arte. Un libro para ler e ver na soleira deste milenio.
Volver